Eeuwenoude atlassen komen tot leven bij Scheepvaartmuseum

1-4-2014 / Randstad Vandaag, Erasmus Universiteit / Zeer zeldzame en oude atlassen uit die periode zijn vanaf vandaag te zien in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam, de stad waar toentertijd de meeste kaarten ter wereld gemaakt werden. / Lees het hier

Amerika bestaat niet, de Indische Oceaan is een binnenzee en er is waarschijnlijk een zuidelijk continent dat Afrika met Azië verbindt. Dat was in de middeleeuwen de wereld waarin kaartenmakers dachten te leven. De kleurige oude atlassen komen tot leven door digitale snufjes en persoonlijke verhalen van kaartenmakers.

De tentoonstelling voert de bezoeker langs de revolutie van de cartografie van 1482 tot 1665 en toont de vorming van het wereldbeeld via de uitgebreide Nederlandse scheepvaart. Bezoekers kunnen het licht in de vitrines heel even aandoen om de opengeslagen bladzijdes van de eeuwenoude atlassen te bewonderen. Het zijn ware kunstwerkjes, met allerlei decoraties en details die op moderne kaarten niet meer te vinden zijn. Op de muren hangen uitvergrote voorbeelden van de illustraties, zoals zwemmende zeehondjes, kastelen en hele stadsbeelden.

Geographia - Wereldatlas 34

Voor de tentoonstelling liet het museum in totaal negen atlassen digitaliseren, wat het voor de bezoeker mogelijk maakt om door virtuele versies te bladeren op grote schermen. Voor sommigen is het ‘swipen’ van de bladzijdes nog wat lastig, maar wie het eenmaal doorheeft kan zichzelf een leuk digitaal souvenirtje e-mailen. Elke bladzijde uit de atlassen kan gemaild worden en thuis nog eens in detail bekeken worden. De bezoekers vermaken zich door te zoeken naar kaarten van hun woonplaats van eeuwen geleden.

De persoonlijke verhalen van de kaartenmakers en ontdekkingsreizigers geven een inkijkje in de soms sappige details van hun levens. Bijvoorbeeld het verhaal van Willem Jansz. Zijn buurman droeg dezelfde naam en maakte ook kaarten, hij pronkte met de reputatie van zijn naamgenoot. De concurrentiestrijd tussen beiden hield op toen Willem Jansz besloot ‘Blaeu’ toe te voegen aan zijn naam, zodat iedereen het onderscheid kon maken. Hij maakte samen met zijn zoon de meeste gedetailleerde kaarten ter wereld waarvan het kleurige pronkstuk, de Atlas Mayor (1662), ook op de tentoonstelling te zien is.

De kaarten worden  letterlijk tot leven gebracht op een groot scherm. Vogels vliegen boven het stadsbeeld van Amsterdam, schepen varen door de haven en de schoorstenen van de huizen stoten dwarrelende wolken rook uit. Het beeld wordt begeleid door bijpassende audio van klotsend water, stemmen en muziek. Ook kunnen bezoekers zelf ondervinden hoe een Mercatorprojectie werkt. Het transformeren van een kaart in de vorm van een globe, tot een platte versie die toch kloppend blijft.

De atlassen die te zien zijn op de tentoonstelling lagen tot nu toe in het museumdepot. Het is een van de grootste cartografische collecties ter wereld, die naast atlassen ook uit globes bestaat. De tentoonstelling is tot en met 2018 te zien.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s