Emoties – waarom je ze niet selectief kunt dempen

‘Ben ik nu weer verdrietig, hè bah, laat maar zitten, ik ga snel even tv kijken.’ Een neiging die veel hsp (en ook niet-hsp) hebben – omdat emoties nou eenmaal zo intens binnen komen – is om die te onderdrukken. Je wil wel de vreugde, maar niet het verdriet – wel verwondering, maar niet boosheid. Volgens onderzoekster Brene Brown (en vele anderen) kun je alleen niet selectief emoties onderdrukken: onderdruk je het een, dan zal je tegelijk ook het ander dempen.

Brene Brown vertelt:

Natuurlijk is er ook nog zoiets als een uitgestelde emotie. Het kan zijn dat je in een situatie zit die niet veilig, vertrouwd of handig is voor jou om met je emotie bezig te gaan. Bijvoorbeeld niet in de juiste omgeving, of bij de juiste mensen – zoals op je werk of in de supermarkt. Zolang je er later maar aandacht aan besteed, is dit niet hetzelfde als onderdrukken. En zolang je dit niet te vaak doet, want dan is er het risico op teveel en te lang geparkeerde emotie. En in dat geval zal je lichaam waarschijnlijk vanzelf manieren vinden om dit toch te uiten, maar dan heb je er zelf geen controle meer over hoe dit gebeurt. Een flinke hoofdpijn, vermoeidheid, slapeloosheid, buikpijn – dit uit zich voor ieder anders.

Een andere valkuil is de emotie opsparen. Een psycholoog noemde dit bij mij ooit het zegelboekje: elke keer dat ik een klein beetje boos was, besteedde ik er geen aandacht aan, maar plakte ik een zegel in mijn boekje. Dit kan met iedere emotie en is het boekje vol dan volgt een explosie. Soms snap je zelf waaruit die boosheid bestaat en soms niet, maar voor je omgeving is het heel moeilijk te begrijpen dat dat ene kleine dingetje zo’n explosie veroorzaakte, zij zien het zegelboekje niet, en wij hebben ze ook geen dienst gedaan door ze niet eerlijk over de zegeltjes te vertellen. En onszelf ook niet: nu ervaren we al die druppels bij elkaar als een stortvloed, in plaats van ze afzonderlijk aandacht te geven.

Nu denk je misschien: okay, maar waarom kunnen we eigenlijk emoties niet selectief dempen? Waarom werkt het niet als een grote puzzel, waar ik gewoon 1 puzzelstukje, bijvoorbeeld verdriet, tijdelijk uithaal. Dit komt omdat ons emotionele wezen niet bestaat uit losse puzzelstukjes, het is één groot geheel. Het is alsof je in de zee stapt en zegt: ik wil wel de natheid van het water voelen, maar niet de temperatuur. Je wil maar een deeltje van de zee ervaren. Dat gaat niet. In dat geval moet je kiezen: ofwel je stapt in de zee en neemt alle ervaringen die daarbij komen, ofwel je stapt helemaal niet in de zee. Hetzelfde geldt voor het emotionele brein, kies je er systematisch voor om een emotie geen aandacht te schenken, dan kies je voor een gedempt emotioneel brein met effect op al je emoties, inclusief de emoties die jij als fijn ervaart.

Dit stripje beeld dat helder uit.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s